Knutselkunst & Co

Ik loop geregeld in de plaatselijke bib rond op zoek naar ideetjes. Gisteren kwam ik daar toevallig het tijdschrift "Knutselkunst & Co" tegen. In eerste instantie dacht ik dat het een traditioneel knutselboekje was, met voorbeelden om na te maken, maar toen ik de cover eens beter bekeek moest ik het wel doorbladeren!

Ik heb meteen al de nummers die ze hadden (heel jaargang 2015 en de eerste 2 nummers van 2016) uitgeleend om thuis verder in te bladeren. En ik moet zeggen: ik denk er over om zelf een abonnement te nemen óf telkens het nieuwe nummer uit te lenen in de bib en ideetjes over te nemen. 

Dus als iemand mij toevallig aan de oudere uitgaven kan helpen... laat dan gerust een bericht achter! :-)

Hoe maak ik een Dada-gedicht?

Domein: 
Beeld / Woord

Onderwerp:
Paul van Ostaijen en het dadaïsme

Techniek:
Collage / Poëzie schrijven

Bouwste(e)n(en): 

• Beeld: compositie 
• Woord: woordbeeld

Algemeen doel:
De leerlingen creëren een dada-gedicht door middel van een collage van woorden en zinnen uit oude tijdschriften.

Lesverloop:
Sfeerschepping:
Leerkracht leest de gedichten "Marc groet 's ochtends de dingen" en "Boem Paukeslag!" expressief voor.

Beschouwen:
Leerkracht toont de gedichten op het bord en bespreekt zowel de inhoud als de lay-out.

Aanzetten tot creëren / Exploreren & experimenteren:
Leerkracht overloopt de kenmerken van het dadaïsme:

•  Doorbreken grammaticale regels.
•  Verwaarlozen leestekens.
•  Naast / bij elkaar zetten van elementen zonder verband.
•  Doorbreken van gekende genres.
•  Uitbuiten van klanken.

Leerkracht leest gedicht voor "Hoe maak ik een Dada-gedicht" van Tristan Tzara:

Neem een krant.

Neem een schaar.

Kies uit de krant een artikel dat ongeveer de lengte heeft die je aan het gedicht wilt geven.

Knip het artikel uit.

Knip vervolgens alle woorden uit die in het artikel staan en doe ze in een hoge hoed.

Schud voorzichtig.

Trek één voor één de knipsels uit de hoed.

Schrijf de woorden zorgvuldig over in de volgorde waarin ze uit de hoed gekomen zijn.

Het gedicht zal op u lijken

En u zult zien, u bent een ongelooflijk origineel schrijver met feeling, hoewel miskend door het volk….

Tristan Tzara (1896 - 1963)

Creëren:

• De lln krijgen een schaar en een aantal oude tijdschriften. Ze mogen kiezen of ze in duo of individueel werken.
• De lln doorbladeren de tijdschriften en knippen alle woorden, zinnen, letters, ... uit die hen aanspreken, zonder specifiek op zoek te gaan naar woorden of letters. Ze moeten zich laten lijden door hun gevoel bij wat ze zien.
• Als ze voldoende woorden en/of zinnen hebben verzameld, leggen ze het gedicht eerst op de ondergrond (karton met minimale grootte A4, maximale grootte A3) om de volgorde en de lay-out te bepalen. Er kan nog eventueel gezocht worden naar ontbrekende woorden om de tekst te vervolledigen.
• Als het gedicht de juiste inhoud en vorm heeft, wordt eerst de ondergrond versierd met patch-papier of patroonpapier om de sfeer van het gedicht weer te geven.
• Daarna wordt het gedicht op de versierde ondergrond gekleefd met lijm.
• Er kunnen eventueel afbeeldingen toegevoegd worden om het visuele aspect te versterken.

Toonmoment & evaluatie:
De gedichten worden aan het bord gehangen en de leerlingen mogen om beurt -als ze willen- hun gedicht expressief komen voordragen.

Inspiratie op een zonnige Hemelvaartsdag

Ik ben dol op boeken! Ik zie ook vaak een heleboel mogelijkheden in mijn hoofd voorbij flitsen als ik een boek vastneem.

Ik heb dan ook veel boeken... sommigen zeggen zelfs té veel boeken, maar daar ben ik het niet mee eens. Je kan mij dan ook regelmatig terugvinden op boekenbeurzen, boekenmarktjes en in tweedehandswinkels, op zoek naar boeken en inspiratie.

Vandaag ging ik -zonder al te hoge verwachtingen- shoppen op het Boekenfestijn in Antwerp Expo. Ervaring heeft mij geleerd dat je daar al wel eens goeie deals op de kop kan tikken. En zowaar, ook vandaag had ik geluk!

Ik zag plots het boek 'Dag supergrote robot' van Marlies Visser liggen, en dat voor een spotprijs! Ik had alleen nog maar de voorkant gezien, en mijn fantasie sloeg op hol! Wat een leuke robot! Wat zou dat fijn zijn om te gebruiken tijdens een les techniek, of een les muzo, of een muzische techniek-les, of een technische muzo-les!

Toen ik dan verder in het boek keek, kreeg ik alleen maar meer ideetjes. Hopelijk krijg ik snel de kans om hier mee aan de slag te gaan!

PS: ik hou jullie dan wel op de hoogte!

Dadaïsme

Tijdens mijn stage in het 6de leerjaar stond er -jammer genoeg- maar één les Muzo op de planning. De andere lessen waren weggevallen omwille van een uitstap. 

Het centrale thema tijdens mijn stage was mijn thema WO: seksuele opvoeding. Ik wou ook mijn muzo-les koppelen aan dit thema, en dacht erover om een collage te laten maken, geïnspireerd door een eerdere workshop die ik al voor volwassenen had georganiseerd. Ik had de leerlingen reeds aan het begin van mijn stage laten inschrijven in de agenda dat ze oude tijdschriften moesten meebrengen tegen week erna. Ik moest mijn echte lesvoorbereiding nog uitschrijven, maar het concept zat al helemaal in mijn hoofd!

Tot ik op maandag -de muzo-les stond gepland op donderdag- opeens een brief zag liggen op het bureau van de juf: oproep aan alle leerlingen van de derde graad in Hove om deel te nemen aan een wedstrijd georganiseerd door de Hovese Paul van Ostaijen kring ter herdenking van 120 jaar Paul van Ostaijen. 

Toen viel alles op zijn plaats, dat zou het worden: een dada-gedicht gemaakt door middel van een collage met woorden en zinnen uit de oude tijdschriften. 

De opdracht luidde namelijk als volgt:
"Pas één van de onderstaande gedichten aan of maak een nieuw gedicht in dezelfde stijl:

• gedicht 1: Marc groet 's morgens de dingen
• gedicht 2: Boem Paukeslag!

De lln schrijven het gedicht voor of over bv een familielid of iets of iemand die ze graag zien en ze spelen met het visuele aspect. Zo kunnen ze werken met kleur, typografie, lay-out, ... Kortom: het is een vakoverschrijdende opdracht die o.m. plastische opvoeding en taal omvat."

Zo viel het ook meteen op z'n plaats binnen mijn thema van WO over liefde, relaties en seks. De volledige lesvoorbereiding vind je hier.

De resultaten waren formidabel! Ik duim dan ook dat een van 'mijn' leerlingen in de prijzen valt.

Boek: "Dat kan een aap schilderen, maar kan jij ook een aap schilderen?"

Toen ik dit boek in de boekhandel zag liggen, moest ik spontaan lachen om de titel. Ik kon het dan ook niet laten om eens in het boek te kijken. Ik kwam tot de ontdekking dat de ondertitel "Een doeboek met interessante weetjes over Dali, Picasso, Van Gogh, Monet ..." zeker klopte maar het boek niet alle eer aandeed. Op een originele manier worden kinderen aangezet om te experimenteren met materialen, technieken, enz.

Het originele boek is eigenlijk een bewaarmap waarin je ook lege bladeren vindt -die zelfs uitscheurbaar zijn- om meteen zelf op aan de slag te gaan. Persoonlijk hou ik het boek liefst in de originele status maar is het ideaal om inspiratie op te doen voor originele lessen beeld.

Meer informatie over het boek: "Dat kan een aap schilderen, maar kan jij ook een aap schilderen? Een doeboek met interessante weetjes over Dali, Picasso, Van Gogh, Monet ... " van Peter Slabbynck en Veerle Jacobs (Lannoo, 2014) vind je bv. hier en hier.